Шинэ төрлийн Корона вирус ба урдчилан сэргийлэх вакцин/新型コロナウイルスとワクチンについて

2020-05-18  

Бид бүгдийн Шинэ төрлийн Корона/COVID-19 вирусээс урьдчилан сэргийлэх, халдвараар өвчлөхгүй байх оновчтой шийдэл бол вакцин юм. Тус вирусийн вакцины талаарх яриа өрнүүлсэн Харвардын их сургуулийн вакцины мэргэжилтэн нарын яриаг хүргэж байна.

*Вакцин гэж юу вэ?
Аливаа өвчний эсрэг өвөрмөц дархлааг бий болгож, улмаар дархлааны тэмцэх чадварыг сайжруулдаг биологийн бэлдмэл бол вакцин. Та бид вирус бактери хэмээх халдварт өвчнөөр өвдөж илааршихад тухайн өвчин үүсгэгчийн эсрэг өвөрмөц дархлаа тогтдог. Дархлаа тогтсоны дараагаар тухайн өвчин үүсгэгч орж ирэхэд дархлаа урвал урьд өмнөхөөсөө илүү үр дүнтэй өрнөх чадвартай болж хөгждөг. Энэ давуу чанарыг ашиглаж халдварт өвчин үүсгэгч болох вирус бактерийн хоруу чанаргүй бүтцийн хэсгийг ашиглаж вакцин гарган авдаг. Өөрөөр хэлбэл вакцин хүний биед ороход тухайн өвчин үүсч хөгжихгүй, харин дархлаа урвалыг өдөөж өвөрмөц дархлаа тогтоодог гэсэн үг.
Хоруу чанаргүй, дархлаа тогтоох шинж чанар өндөр байх ёстой зэрэг олон шалгуур үзүүлэлтийг хангасан вакцин бүтээхэд маш олон лабораторийн туршилт, эмнэлзүйн судалгаа хийгдэж, амьтан ба хүн дээр ээлж дараалан судлагдаж, олон шалгуурыг амжилттай давах зэрэг маш олон туршилт судалгааны ажил, цаг хугацаа шаардсан шинжлэх ухааны том бүтээл юм.
2020 он гэхэд шинжлэх ухаан гайхамшигтай хөгжиж өдий хүрсэн учраас дэлхий нийтээрээ COVID-19 вирусийн халдварт өвчний эсрэг үр дүнтэй эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлт, вакциныг бүтээх гэж бүх нийтээрээ хүчин чармайж байна. Манай улсын эмч, эрдэмтэн судлаачид уг вирусийн эсрэг шинжлэх ухаанд бага ч болов хувь нэмрээ оруулах биз ээ.

*COVID-19 вирусийн эсрэг ямар үр дүнтэй эмчилгээ бий болсон вэ?
Яг одоогоор удирдамжид орж ач холбогдолтой эмийн бэлдмэл хараахан гарч ирээгүй л байна. Уг вирусийн халдварын тавиланг сайжруулах, хүндрэлээс сэргийлэх харьцангуй нааштай бөгөөд үр дүнтэй эмийн бэлдмэл тодорхой болсоор байна. Зөвхөн эмийн бэлдмэл бус амьсгалын аппарат, экмо зэрэг дэвшилтэт технологи, биологийн бэлдмэл зэргийг эмчилгээнд өргөн ашиглах боломж улам бүр нэмэгдсээр байна. Гэхдээ хүн амд халдвараас урьдчилан сэргийлэх шийдэлтэй арга бол вакцин хэмээн ойлгож болно.

*COVID-19 вирусийн эсрэг вакцин хэзээ бий болох вэ?
Вакцин бүтээх ажилд дэлхий нийтээрээ туйлын шаргуу ажиллаж байна. Хүн амд тархсан уг вирусийн халдвар вакцин байхгүйгээр хэзээ ч устаж бий болохгүй хэмээн ойлгож болно. Олон вакцин үйлдвэрлэгч нар COVID-19 вирусийн эсрэг вакциныг бүтээхээр цаг хугацаатай уралдан ажиллаж байна. Тухайлбал, вакцин бүтээхээр хэрэгжиж буй 70 гаруй төсөл хөтөлбөрийг ДЭМБ танилцуулсан байдаг. Эдгээр төсөл хөтөлбөрөөс вакцин хэзээ нэгэн цагт бүтээгдэнэ гэж ирээдүйг өөдрөгөөр харж шинжлэх ухаанд итгэж болно.
Шинжлэх ухааны том бүтээл болох вакцин бүтээх нь маш их хөдөлмөр цаг хугацааг шаарддаг. Дараа нь вакцин үнэхээр үр дүнтэй эсэхийг маш олон баг, байгууллага шалгаж хяналт тавьж ажиллана. Тийм болохоор вакцин олон нийтийн хүртээл болоход олон жилийг зарцуулна.  Гэхдээ COVID-19 вирусийн халдварын эсрэг дэлхий нийтээрээ бодсоноос илүү хурдан ажиллаж буй учир вакцин биеллээ олох хугацаа улам бүр ойртож байгаа болно. (Харвардын их сургуулийн вакцины мэргэжилтэн эмч Dr.Barouch)

*Биологийн бэлдмэл болох өтгөрүүлсэн сийвэн гэж юу вэ?
Энэ бол халдвар авч эдгэрсэн хүний цуснаас технологи ашиглан өвөрмөц эсрэг биеийг (өтгөрүүлсэн сийвэн) гаргаж авах арга юм. Эмнэлзүйн судалгаанд өтгөрүүлсэн сийв-нийг эмчилгээнд хэрэглэхэд нааштай үр дүн ажиглагдаж байсан. Одоогоор эмчилгээнд хамгийн үр дүнтэй нөлөө үзүүлэх эсрэг биеийн титр тодорхой болоогүй л байна. Энэ технологи бол халдвар авч дархлаа тогтсон хүний цуснаас өвөрмөц эсрэг бие ялгаж авч бэлдэнэ гэсэн үг. Гэвч энэ ажил эмнэлзүйн туршилт судалгааны үе шатанд явж байгаа болно (Dr.Barouch).

*Өмнөх SARS, MERS зэрэг коронавирусийн төрөлтэй уялдуулан COVID-19 вирусийн вакцин бүтээх арга хялбар байх магадлалтай хэмээн ойлгож болох уу?
Бидэнд SARS, MERS вирусийн халдварын эмнэлзүйд ашигладаг ямар нэг баталгаажсан вакцин байхгүй. Гэвч вакцин гарган авах лабораторийн судалгаа, жижиг хэмжээтэй эмнэлзүйн туршилт судалгааны дата мэдээлэл байдаг. Гэвч SARS, MERS вирусийн вакцины талаарх үр ашигтай туршилт судалгаа хараахан хийгдэж амжаагүй болно. Улс орнууд SARS, MERS төрлийн вирусийн мэдээлэл ашиглахаас илүүтэй, шууд COVID-19 вирусийн талаарх судалгааг ашиглан вакцин бүтээх гэж хичээж байна.
Вакцин амжилттай гарлаа гэхэд дараа дараачийн тулгамдсан асуудал их гарч эхэлнэ. Вакцины нөлөөгөөр өвөрмөц дархлаа тогтсон бол уг дархлаа хэр удаан үргэлжлэх чадвартай эсэхийг мэдэхэд хэцүү байдаг. Мөн вирус мутаци болоход өмнөх вирусийн төрлөөс гарган авсан вакцины үзүүлэх нөлөөлөл яв цав тохирдоггүй учраас төвөгтэй нөхцөл байдал үүсдэг. Вакцины нөлөөгөөр урт хугацааны дархлаа тогтож, санамжийн эс үүсч, цусанд эсрэг бие өндөр титртэй тодорхойлогдож байвал их сайн гэж үздэг. Хэрвээ вакцины ач холбогдолтой дархлаа тогтоох чадвар 2-3 сар гэвэл нийгэмд үзүүлэх нааштай үр ашиг байдаггүй. Яагаад гэвэл хүн вакцин тариулсан боловч 2-3 сарын дараа дахиад халдвар авч, халдварыг тараах  эрсдэл өндөр юм.

*COVID-19 вирусийн вакцины талаарх цаашдын төлөв ямар байна вэ?
COVID-19 вирусийн удмын мэдээлэл агуулах нэгж бол ДНХ биш РНХ юм. ДНХ агуулсан вирус харьцангуй тогтвортой байж, мутаци үүсэх магадлал бага байдаг. Харин РНХ вирус бол харьцангуй тогтворгүй, мутаци үүсэх магадлал харьцангуй өндөр юм. Иймд, РНХ агуулсан вирус мутацид орж хувьсан өөрчлөгдөж байдаг учраас өвөрмөц дархлаа тогтолцооноос зайлсхийх, вакцины үйлчилгээ буурах зэрэг муу талтай.
Өөрөөр хэлбэл уг вирусийн халдвар авч, вакцин тариулж дархлаа тогтсон зэргээс хамаарахгүй шинэ төрлийн вирусийн халдвар авсан юм шиг нөхцөл байдал үүсэх боломжтой гэнэ…

https://postgraduateeducation.hms.harvard.edu/


Хамгийн сүүлийн 10 нийтлэл

2020-10-22
Япон улсад ажиллаж буй гадаад иргэдийн тоон үзүүлэлт ба хөдөлмөр эрхлэлтийн тухай хуулийн товч мэдээлэл/在日外国人就労者と就労知識について

2020-10-22
Япон улсын Цагаачлалын албаны албан есний мэдээллийн бас нэгэн холбоос/東京出入国在留管理局の公式アカウントについて

2020-10-22
Корона вирусийн нөлөөтэй холбоотой гадаадын иргэдэд одоо хэрнэ үзүүлэж буй дэмжлэг/新型コロナウイルス感染症の影響に対する外国人及び受入れ機関への支援策①(外国人への支援)

2020-10-21
Япон улсад оршин сууж буй иргэн “Ур чадвартай ажилтан”/Токүтэйгино-1 ангиллын ажиллах виз болгох тухай/在留中の場合取得している在留資格を特定技能ビザに切り替える流れについて

2020-10-21
Япон Улсад “Ур чадвартай ажилтан” илгээх хүлээн авах тогтолцоог хэрэгжүүлэх бүртгэлийн зар /現地では特定技能1号外国人人材の受付開催された

2020-10-21
Япон улсын “Виз” болон “Оршин суух зөвшөөрөл”-ийн тухай/ビザ(査証 )と在留資格について

2020-10-20
Япон улсад зорчих болон байх хугацаандаа мэдэж байх шаардлагатай мэдээлэл/日本へ出国予定の皆様の知っておくべきこと

2020-10-20
МИАТ-ийн тусгай үүргийн нэмэлт нислэг 10/28-нд гарах тухай/帰国者人数が多い為、ミアットモンゴル航空会社は10月に追加特別便を運航予定

2020-10-20
Япон улсын хилээр нэвтэрсний дараах хорио цээрийг цаашид хэрхэх тухай мэдээлэл/帰国者に対する検疫の流れと14日間の待機宿泊について

2020-10-20
Техник технологи, хүмүүнлэг, олон улсын харилцаа ангиллын визээр өмнө цагийн ажил хийх боломжтой/技術・人文知識・国際業務の在留資格で、アルバイトができる制度

*